Ko tā Te Puni Kōkiri anga kaupapa here Māori, ko te Ara Pūmanawa Māori, ā, he kaupapa tēnei hei whakatinana i ngā Pūmanawa a Ngāi Māori, kia eke rānei a Ngāi Māori hei Māori anō. Koia tēnei te whāinga matua o te Ara Pūmanawa Māori, – kia tū pakari a Ngāi Māori, ā, mā te whakatōpūranga mai o ā rātou rawa, mātauranga, pūkenga, kākano rangatira hoki e whai oranga ai, ā, ka puta tonu rā ki te ao mārama.
Ka tautoko te Pūtea Pūmanawa Māori i te Ara Pūmanawa Māori mā te tuku pūtea mō ngā kaupapa haumi e whai ana kia whakatipu i ngā pūmanawa Māori. Ka taea tēnei āhuatanga te whakatutuki mā ngā mōhiotanga ka riro ki Te Puni Kōkiri mai i āna hononga rautaki ki ngā hapori Māori ki ngā tūmomo whakahaere hoki, ā, neke atu i te $23 miriona te wāriu o tēnei pūtea i te tau.
Kia maumahara, i a ia ka whiriwhiri i ngā tono mai ka ngana tonu Te Puni Kōkiri kia noho tuwhera ōna whakaaro hei whakarite i ngā wawata o tēnā hapori Māori, o tēnā iwi o tēnā hapū hoki. Engari, kāore te pūtea nei e wātea ana ki te tangata takitahi, ki ngā momo kaupapa rānei e whai hua ai te tangata takitahi.
Nō te 1 o Hūrae 2006 tēnei pūtea i whakatūria ai, ā, he mea whakawhāiti mai i ētahi pūtea e whitu ki ngā ara e toru. Kei raro iho nei ngā whakamārama mō aua ara.
Ko te whāinga o tēnei ara, he whai kia tipu ake, kia nui ake tā te Māori hopuranga, waihanga, tiakitanga, me te tukunga atu o ngā mātauranga tuku iho me ngā mātauranga hou.
Koia nei ngā whāinga haumi, whāinga mātāmua a Te Puni Kōkiri mō tēnei wā:
Ko tā ara o Te Whakamana he whakapakari i te tū rangatira, te mana whakahaere, me te tohu piki tūranga.
Ko tā te ara o Ngā Rawa he whai kia nui ake te whai wāhi o Ngāi Māori ki ngā tū momo rawa e hua mai ai he painga mō tātou katoa.
Koia nei ngā whāinga mātāmua a Te Puni Kōkiri mō te whakatipu tahua:
Whenua Māori, te moana, ngā hua ā-taiao (te hau, te wai māori), te whakatipu kaimoana, pūngao puia
E wātea ana te pūtea Ara Pūmanawa Māori ki ngā kaupapa haumi e hāngai ana ki ngā whāinga rautaki a te Kāwanatanga me Te Puni Kōkiri.
Ko ngā rōpū e kimi pūtea ana me mātua whakapā atu ki te tari a Te Pūni Kōkiri kei tō rātou nā rohe Te Puni Kōkiri regional office.
Ko te tikanga kua mōhio kē ngā kaimahi kei ngā Tari ā-rohe ki ngā whāinga matua kua tohua mō tō rātou rohe hei whakapaunga pūtea whakatipu, ā, ka taea hoki e rātou te matapaki me ngā rōpū kei te kimi pūtea, mei kore e hāngai tā rātou kaupapa ki aua whāinga matua.
Ko ngā rōpū kei te kimi pūtea me mātua whakaatu ngā pūkenga tika me tō rātou kaha anō ki te whakahaere kaupapa i raro i tētahi kirimana mē ōna anō āhuatanga katoa pērā i te tuku pūrongo tika, i te wā tika. Nā reira, ka riro mā ngā Tari ā-rohe e aromatawai tō koutou kaha hei whakahaere tika, pono hoki me ngā pūnaha whakahaere.
Last modified: 12/06/2012