PEKE ATU KI TE RĀRANGI TAKE MATUA / TIROHANGA REREKĒTANGA NUI

Kei raro iho nei he whakarāpopototanga i ngā Paearu Mahi. Ki te hiahia koe ki te pānui i te katoa o ngā kōrero, me whai e koe te hononga ki raro nei.

Ngā Paearu Mahi (Māori) [PDF,497kb]
Ngā Paearu Mahi (Pākehā) [PDF, 140kb]

Te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori - He Whakarāpopototanga

He aha te whāinga o te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori?

Ko te whāinga o te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori:

  1. He tohu, he arotake hoki i ngā hōtaka me ngā ratonga matua mō te reo Māori e whakaratoa ana e ngā tari Kāwanatanga mō te hua e puta ana me te hāngai ki ngā hiahia o ngā Iwi me Ngāi Māori hoki;
  2. He titiro ki te mahinga ngātahitanga o ngā hōtaka me ngā ratonga matua mō te reo Māori ki waenga i ngā tari Kāwanatanga, he whakatakoto whakaaro mō ngā angitū e whakapikitia ake ai tēnei āhuatanga;
  3. He arotake i te taha whakahaere o te Rāngai Reo Māori, arā, ko ngā kawenga, ko ngā hōtaka, ko ngā whakapaunga pūtea, me ngā ratonga anō hoki;
  4. He arotake i te nui o te hua e puta ana i te pūtea e whakapaua ana;
  5. He whakaaro ki ētahi atu momo uara e hua ana i ngā hōtaka me ngā ratonga e whakaratoa ana e ngā tari. Hei tauira, ko te (a) pai me te tika o ngā ratonga; (e) tautoko i te oranga me te whakawhanaketanga o te tuakiri ā-iwi; (i) tautoko i ngā whānau, ngā hapū me ngā iwi me te oranga o ngā whanautanga ā-hapori; ā, ko te mana o te reo Māori hei taonga i raro i te Tiriti o Waitangi.

Ko wai te mana whakahaere o te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori?

Ko te Minita mō ngā Take Māori, te Hōnore Tākuta Pita R Sharples te mana whakahaere o te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori.

Mā wai te Arotakenga e whakahaere?

Kua kōwhiritia he paepae motuhake māna e kawe tēnei kaupapa e te Minita mō ngā Take Māori, i runga i te kōrero ki te Minita mō ngā Take Mātauranga, a te Hōnore Anne Tolley. Ko Te Paepae Motuhake nei, ko Ahorangi Tāmati Reedy (hei heamana), ko Toni Waho, ko Pem Bird, ko Rahera Shortland, ko Cathy Dewes, ko Hana O’Regan rātau ko Pānia Papa. Ka riro mā Te Puni Kōkiri e āwhina ngā mahi a Te Paepae Motuhake.

He aha te wātaka mō te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori?

I tīmata te Arotakenga i te Hōngongoi 2010, ā, ka whakaotitia ā te Poutū-te-rangi o 2011.

Ko wai mā ngā rōpū ka whai wāhi ki ngā mahi nei?

Ka aro Te Paepae Motuhake ki ngā hiahia o ngā iwi, o ngā hapū, o ngā marae, o ngā whānau me ngā hapori Māori mō te reo ki roto i te Arotakenga i te Rāngai Reo Māori.

Ko wai mā ngā tari ka whai wāhi ki ngā mahi nei?

Ka aro Te Paepae Motuhake ki ngā hōtaka me ngā ratonga reo Māori a ētahi tari, pēnei i a Te Taura Whiri, i a Te Māngai Pāho, i a Te Puni Kōkiri, i a Te Tāhuhu o te Mātauranga, me ētahi atu, i runga i te whakaaro ki te pai me te hāngai o ngā mahi nei ki ngā hiahia o ngā Iwi me Ngāi Māori mō te reo Māori.

Ka ahatia e Te Minita Māori ngā kitenga o te Arotakenga?

Kia mutu te tirotiro a Te Minita mō ngā Take Māori ki ngā kitenga a Te Paepae Motuhake, ka whakaritea mai he Rautaki Reo Māori hou.

Last modified: 26/11/2010